izmir psikolog

Makaleler Makaleler

Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite

6 Yorumlar
1624

YETİŞKİNLERDE DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU

DEHB nedir ?

  DEHB ya da Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu geçerli , psikiyatrik bir tanıdır. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu(DEHB) bireyin yaş ve gelişim düzeyine uygun olmayan aşırı hareketlilik, istekleri erteleyememe, dürtüsellik ve dikkat sorunlarıyla kendini gösteren bir psikiyatrik bozukluktur. DEHB''si olan insanların beyinlerinin dikkati yöneten bölgelerinde bulunan sinir-ileticilerde bir dengesizlik bulunur .DEHB çocuklukta başlar.DEHB’i olan çocuklar,yetişkin olduklarında da DEHB belirtilerini yaşamaya devam ederler. Bir çok yetişkin DEHB’i olduğunu fark edemez ve yaşadıkları ertelemelerin,ulaşamadıkları hedeflerin,kaçırdıkları fırsatların DEHB in de etkisiyle oluştuğunu anlayamaz.

    DEHB olan kişiler 3 temel alanda zorluk yaşarlar ;

1.     Dikkat eksikliği

2.     Dürtüsellik ( dizinhibisyon , duramama)

3.     Artmış etkinlik ( Hiperaktivite )

Hiperaktivite Semptomları

·       Bir motor tarafından sürülüyormuş gibi davranma

·       Huzursuzluk

·       Yerinde duramama

·       Her zaman hareket halinde olma

·       Oturamama

Dikkatsizlik Semptomları

·       Dikkatin kolayca dağılması

·       Düzenli olamama

·       Kolayca sıkılma

·       Bir görevden diğerine geçmekte zorlanma

·       Plan yapmakta güçlük

·       Odaklanma güçlüğü

·       Sıkıcı olan ya da çekici olmayan işleri yapamama

 

Dürtüsellik Semptomları

·       Sıklıkla başkalarının sözünü kesme

·       Soru bitmeden cevabını verme

·       Uygunsuz yorumlarda bulunma

·       Düşünmeden hareket etme

·       Daha sonra utanacağı şeyler yapma

·       Sırasını

 

 

Aşağıdaki dikkatsizlik veya hiperaktivite / dürtüsellik ölçütlerinin en az 6 veya daha fazlası ele alınmıştır.

Dikkatsizlik Semptomları

Hiperaktivite / Dürtüsellik Semptomları

 

Sıklıkla detaylara dikkat etmekte güçlük çeker veya okul ödevi ,  iş veya diğer etkinliklerde dikkatsizce hatalar yapar.

 

 

Sıklıkla elleri , ayakları kıpır kıpırdır ya da oturduğu yerde kıpırdanıp durur.

 

Verilen görevlerde veya oyun etkinliklerinde sıklıkla dikkatini sağlamada güçlük çeker.

 

 

Çoğu zaman sınıfta ya da oturması gereken diğer durumlarda oturduğu yerden kalkar.

 

Kendisiyle doğrudan  sıklıkla dinliyormuş gibi gözükür.     

Sıklıkla uygunsuz olan durumlarda aşırı koşuşturup durur ya da tırmanır( bu durum ergenlerde ya da erişkinlerde öznel huzursuzluk duyguları ile sınırlı olabilir)

Çoğu zaman yönergelere uyamaz ve okul ödevlerini , ufak tefek işleri ya da iş yerindeki görevlerini bitiremez

Çoğu zaman sakin bir biçimde boş zaman etkinliklerine katılma ya da oyun oynama zorluğu vardır.

Çoğu zaman , üzerine aldığı görevleri ve etkinlikleri düzenlemekte zorluk çeker.

Çoğu zaman hareket halindedir ya da içinde kurulu bir motor varmış gibi davranır.

Çoğu zaman sürekli zihinsel çabayı gerektiren görevlerden kaçınır , bunları sevmez ya da bunlarda yer almaya karşı isteksizdir.

 

 

Sıklıkla aşırı konuşur.

Çoğu zaman üzerine aldığı görevler ya da etkinlikler için gerekli olan şeyleri kaybeder.

Çoğu zaman sorulan soru tamamlanmadan önce yanıtını vermeye çalışır.

Çoğu zaman dikkati dış uyaranlarla kolaylıkla dağılır.

Sıklıkla sırasını beklemekte güçlük çeker.

Günlük etkinliklerinde çoğu zaman unutkandır

Sıklıkla başkalarının sözünü keser ya da yaptıklarının arasına girer.

 

B . Bazı semptomların 7 yaşından önce olması gerekir.   

C . Semptomların yol açtığı işlevsellik kaybı iki veya daha fazla alanda gözlenmelidir.      

D . Sosyal , akademik veya mesleki işlevsellikte klinik olarak belirgin bozulma olmalıdır.

E . Semptomlar yaygın gelişimsel bozukluk , şizofreni , diğer psikotik bozukluklar sırasında ortaya çıkmamalı veya başka bir zihinsel bozuklukla daha iyi açıklanamamalıdır.

Normal İşlevsellik Ve Bir Tanı Olarak Dikkat Eksikliği Hiperakvitite Bozukluğu Nasıl Ayırt Edilebilir

Yukarıda tanımlanan semptomların bazıları herhangi bir zamanda herhangi bir kişiye uyabilir. Örneğin çoğu insan bazen kolayca dikkatinin dağıldığını veya organizasyon güçlüğü çektiğini söyleyebilir.Bu durum diğer psikiyatrik hastalıklar için de söz konusudur. Örneğin herkes bazen üzgün olabilir fakat bunların çoğu klinik olarak depresyon tanısı almaz.

Bu C ve D ölçütlerinin olma nedenidir. Herhangi bir bireyde DEHB tanısı koyabilmek için iş , okul gibi yaşamının bazı alanlarında veya ilişkilerinde belirgin güçlükler yaşaması gereklidir. Bu iki ölçüt sorunun kişinin yaşamının bazı kısımlarını bozmasını tanımlar. ‘‘ Belirgin güçlükler ‘‘ hastanın sorununun özel hayatı , iş , okul ya da ilişkilerini bozduğu anlamına gelir.

DEHB ‘ nun uygun tanı olabilmesi için işlevsellik kaybının DEHB ile daha iyi açıklanabiliyor olması gerekir.

Related Articles: DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU (DEHB) TANI ve TEDAVİ SÜRECİ
dehb