izmir psikolog

Makaleler Makaleler

SINIR ÇİZMEKTE, HAYIR KELİMESİNİ KULLANMAKTA ZORLANIYOR MUSUNUZ?

0 Yorumlar
26

SINIR ÇİZMEKTE, HAYIR KELİMESİNİ KULLANMAKTA ZORLANIYOR MUSUNUZ?

 

Kişisel sınırlar çevrenizdeki insanların size nasıl davranabileceğini, nasıl bir tutum sergileyebileceklerini ve size yönelik nasıl beklentiler geliştirebileceklerini belirler. Güçlü sınırlar, kişinin çevresindeki insanların duygu ve düşüncelerinden bağımsız olarak kendisine yönelik biçtiği öz değerinin farkında olmasından geçer.

Kişisel sınırları bilmek ve sınır çizebilmek çalışılması gereken iki farklı konudur. Sınır çizmek her zaman kolay değildir. Genelde öğrenilmiş olması gereken bir beceridir. Psikolog Albert Bandura’nın dediği gibi; birçok sosyal öğrenme, modelleme davranışından gelir. Yani çocukken gözlem yapıp, taklit ederek öğrenme için rol model alabileceğiniz bir çevrenin içinde yer almadıysanız önemli becerilerde eksiklikleriniz olabilir. Tıpkı sınır çizme, hayır diyebilme gibi…

Gelin bir örnek ile sınırları daha yakından inceleyelim.

Zeynep kendisini hep “iyi bir kız” olarak tanımlamıştır. Küçüklüğünden beri diğer insanlara iyi davranmanın bir erdem olduğu öğretilmiş, büyürken de diğerlerinin ihtiyaçlarına fazlasıyla dikkat etmiş ve çevresinden aldığı olumlu geribildirimlerden de beslenmiş. Her zaman diğer insanların ihtiyaçlarını, duygularını kendi ihtiyaç ve isteklerinden üstün tutmuş.

Zeynep 32 yaşına geldiğinde bir türlü neden iş arkadaşlarının bütün ekstra yapılması gereken işleri ona yüklediklerini, ailesinin özel alanına sürekli girdiğini ve yıllar önce ilişkisini bitirdiği erkeklerin hala hayatına müdahale etmeye devam ettiğini anlayamamış. Bütün bunların getirdiği stres ve baskı ile boğuşurken en nihayetinde iki yıllık ilişki içinde olduğu erkek arkadaşı taliplerine fazla kibar davrandığı için Zeynep’i terk etmiş. Zeynep bu olayın da gelişimiyle birlikte bir şeylerin ters gittiğini ve sınır çizme konusunda yardıma ihtiyacı olduğunu anlamış.

Zeynep’in durumuna baktığımızda öz güveni yüksek olsa bile kendisine biçtiği değer insanlardan daha üstün değildi bu da sağlıklı olmayan bir durum ve önlem alınmayıp sınır çizme öğrenilmediğinde çok daha fazla zarara neden olabilir.

Neden Sınırlara İhtiyacımız Var?

Eğer sağlıklı sınırlarınız olmaz ise muhtemelen başkalarının bahşettikleriyle yaşıyorsunuz anlamına gelir. Bu demek oluyor ki başkalarının sizin nasıl düşünmeniz, ne yapmanız ve nasıl hissetmeniz gerektiğini belirlemesine izin veriyorsunuz. Aynı zamanda kendi arzuladıklarınızdan ziyade çevrenizdekilerin sizden istediklerini yapmaya daha çok enerji ve zaman harcıyorsunuz. Uzun vadede bu içten içe öfkeli ve depresif hissetmenize neden olabilir çünkü kendi ihtiyaçlarınızı göz ardı etmek yarım kalmışlık hissi yaratır.

 

 

Sınır Çizmede Eksikliğinizin Olduğunu Gösteren 12 İpucu

1.       İlişkileriniz Zorlayıcı Veya Dramatik Olmaya Eğilimli

Ne kadar az ve belirsiz sınırınız varsa o kadar karşı tarafa kendinizle nasıl ilgileneceğinizi bilmediğinizin sinyallerini verirsiniz. Bu da sizi kontrol etme isteği olan insanlara açık kılar. Bu ilişki biçimleri bir süre sonra öfke hissinin yoğunlaşmasına neden olur. Sağlıklı bir ilişkide alma ve verme dengeli eşit olmalıdır.

İlişki içinde sağlıklı sınırların olmamasında en kötü senaryo duygusal, fiziksel, zihinsel olarak istismara uğramanız olabilir.

 

2.       Karar Almak Sizin İçin Gerçekten Zorlayıcı

Sınır olmadan hayatınızın birçok anını başkalarının ne isteyebileceğini hesaplayarak, anlamaya çalışarak geçirirsiniz. Bu da demek oluyor ki çoğunlukla ne istediğiniz konusunda kararsızsınız. Bir karar alınması gerektiğinde donup kalıyorsunuz.

 

3.       Başkalarını Üzmekten Nefret Ediyorsunuz.

Sınır çizemeyen insanlar genelde çevresindeki kişilerin planlarına uyum sağlar ve onları üzmemek, yarı yolda bırakmış olmamak adına her şeye evet derler. Belki de “insanları memnun eden” birisi olduğunuzu daha önceden söyleyen olmuştur.

 

4.       İki Kelime- Suçlu Ve Kaygılı

Eğer sınırlarınız yoksa hayır demeye cesaret edemezsiniz.  Çoğunlukla çevrenizdekiler mutlu değilse bu sizi kaygılandırır ve kendinizi sorumlu hissedersiniz. Sınır problemi yaşayan birçok kişi en ufak yaşanan sıkıntıdan dolayı suçluluk hisseder. Örneğin pastanın son dilimini almak ya da sizin de oturabilmeniz için birisinin kaymasını istemek gibi basit durumlar zorlayıcıdır.

 

5.       Bir Sebep Olmamasına Rağmen Çoğunlukla Yorgun Hissedersiniz

Sürekli başka insanların isteklerini, arzularını yerine getiriyor olmak günün artan kısmında ancak kendi ihtiyaçlarınızı giderebildiğiniz anlamına gelir. Artan zaman kısıtlı ve yeterli olmayabilir. Aynı zamanda hayattaki hayallerinizi gerçekleştirecek zamanı bulamamak hafif düzeyde depresyon duygularını tetikleyebilmektedir. Bir başka açıdan baktığımızda, sınır çizebiliyor olmak enerji verir.

 

6.       Paylaşıma Gelince Radarlarınız Kapalı

Problemli sınırlar yeni tanıdığınız birisine kişisel hayatınızla ilgili fazla detaylar anlatmanıza neden olabilir. Fazla detaylı paylaşım manipülasyonlara ve zarar görmeye sizi açık kılar. Aynı zamanda tam tersi de gerçekleşebilir. Size yakın olmak isteyen birisine hiçbir paylaşımda bulunmamak yakınlaşma problemlerine sebep olabilir. Birçok konuda olduğu gibi bu konuda da en sağlıklısı denge, yani bazen paylaşım yapmam gerekli bazense paylaşımı kısıtlı tutmam. Bu karşıdaki kişiye göre değişkenlik gösteren bir faktör. Sınırlarda bizim ipuçlarını yakalamamızda yardımcı olan araçlar.

 

 

7.       Sürekli Yaşanan Olaylarda Kurbansınız

Sınır çizemeyen bir kişiyseniz olayların sonucunda hep başkaları tarafından kullanılmış, suiistimal edilmiş hissedersiniz. Sosyal çevrenizde, işte-okulda, aileniz tarafından suçlanan kişisinizdir. Hatta bütün aksiliklerin sizi bulduğunu düşünüyor olabilirsiniz.

 

8.       Genelde Az Da Olsa Kızgın Hissediyorsunuz

Eğer insanlara yönelik bir kızgınlık, rahatsızlık ya da biraz sinir olma duygusunu deneyimliyorsanız bu muhtemelen kendi isteklerinizi, kendi değer yargılarınızı onlarla birlikteyken bastırmak zorunda kaldığınız için olabilir. Bu duyguya, sürekli başkalarının ne düşündüğüne odaklanmaktan dolayı kaygı ya da gerçek arzularınızdan dolayı suçluluk duygusu da eşlik edebilir.

 

9.       İçten İçe Diğer İnsanların Size Saygı Duymadığını Düşünüyorsunuz

Sınırlarınız diğer insanlara size nasıl davranabileceklerini ve hangi davranışların hayatınızda onaylandığı mesajını verir. Eğer bu sınırı belirleyemiyorsanız insanlar sizin yanınızda nasıl davranabileceklerini bilemez ve bazen size saygı duymadıkları izlenimini edinebilirsiniz. Madalyonun diğer yüzünde ise kişisel sınırlarınız olmadığı için diğer insanlarınkini fark etmekte zorlanıp istemeden siz de saygısızca bir davranışta bulunabilirsiniz.

 

10.   Pasif Agresif Olabilirisiniz

Eğer gizliden gizliye çok istediğiniz bir şeye evet demek yerine hayır diyorsanız ilerleyen süreçte büyük hayal kırıklığı ve güçsüzlük hissetmeniz mümkün. Daha sonrasında da bu kişiden/durumdan dolayı şikayete, hatta küçük cezalandırmalara harcadığınız enerjiyi geri toplamaya çalışırsınız. Muhtemelen sınır çizemediğiniz zamanlar için sorumluluğu üstlenmektense dışarıdan birisini bilinçsizce suçlamak daha basit bir yöntem olacaktır.

 

11.   Sıklıkla Kim Olduğunuzu Sorgularsınız

Farkında olmadan kendi istediğinizden ziyade başkalarının isteklerini gerçekleştiriyor ve başkalarının sizin hakkınızda ne düşündüğünü düşünüyor olabilirsiniz. Hayatınızın belli bir dönemi boyunca bu döngüde yaşıyor olmak kimlik sorgulamasına yöneltebilir. Kendi yaşamınızın amacı ve hedefi konusunda zorlukla yaşıyor olmak zaman zaman kriz durumlarını meydana getiriyor olabilir.

 

12.   Gizli Korkunuz İse Reddedilmek Veya Terk Edilmek

Birçok sınır problemi incelendiğinde çocuklukta yaşanmış bir deneyimden doğmakta olduğu keşfedilmiş. Bu deneyimde “başkalarının istediğini yapmadığımda terk ediliyorum” mesajını almış olabilirsiniz. Çocuk olarak ilgi ve sevgi kişisel gelişim için gereklidir, yani eskiden sınır çizmemek ve her söyleneni yapıyor olmak arzu edilen sevgiyi bol bol hissettirmiş olabilir. Fakat bir yetişkin olarak aynı alışkanlıkları devam ettirmek ilişkilere zarar verdiği gibi yalnızlığa yöneltmektedir.

 

 

 

EMDR İle Travmalara Veda Ve Sınırlara Merhaba

Sınır çizmek, hayır demek güncel bir problem olmasına rağmen daha önceden bahsettiğimiz gibi muhtemelen çocukken aldığınız yanlış mesajın kilitli kalmasından ve sonrasında yaşadığınız travmaların neticesinde oluşmuştur.

1.       Kendinize Yönelik Olumsuz İnancın Tespiti

Bu problem ile ilgili yaşadığınız en son olaydan yola çıkıyoruz terapi planımızı oluştururken. Bu olayda kilitli kalmış kendinize yönelik negatif inancı keşfediyoruz birlikte. Genelde bu “değersizim, önemsizim, istenmeyen birisiyim” gibi bir inanç olabiliyor. Belki sizinkisi bunlardan birisi belki de değil ve daha farklı.

 

2.       Travmatik Geçmiş Deneyimlerin Tespiti

Bu inancı tespit ettikten sonra bağlantılı geçmiş anıların keşfine başlıyor. Her bir anı zamanında yaşanmış bir travma ve beyin her anıda yaptığı gibi işlemlemeyi bu anılarda yapamadığından yanlış bir biçimde kayıtlı kalmıştır. İşte yanlış kayıtlar bugünkü psikolojik rahatsızlıkların temelini oluşturmaktadır.

 

3.       Terapi Odasında Anıya Duyarsızlaşma

Bizim de amacımız güvenli bir seans odasında travmayı tekrardan işleme sokmak. İşleme giren anılar duyarsızlaştırıldığında anıya ait bugünkü düşüncelerinizde, duygularınızda, beden duyumlarınızda değişim gerçekleşiyor. Eskiden sizi korkutan, rahatsız eden, üzen ve sınır çizmenizi engelleyen anıya farklı pozitif bir inançla, pencereden bakıyor olmak iyileşmenize ve sınır çizmenize yardımcı oluyor.

 

4.       Gelecek Yeni Deneyimlere Hazırlık

Geçmişi ile çalışarak ve bugünü ele alarak iyileşme gerçekleşiyor fakat bazen geleceğe yönelik endişe durumu da çalışılıp ele alındığında kaygı gideriliyor ve kişinin yeni deneyimlere hazırlığı yine güvenli terapi odasında sağlanıyor.

 

Eğer sizde hayır demekte zorlanıyorsanız, sınır çizemediğiniz için güçlüklerle karşılaşıyorsanız ve bu yazıyı okurken kendinizde bazı belirtileri fark ettiyseniz unutmayın bu problemle yaşamak zorunda değilsiniz, profesyonel bir destek ile değişim ve gelişim mümkün.

 

Psk.Dan. Berna Türker

0.0
Related Articles: NEDEN "HAYIR" DİYEMİYORUZ ?
hayır diyememk nasıl hayor diyebilirim sınır çizmek izmir sınır çizme tedavi